Dr Milivoje Došenović: PAJVANI ZA SVETOG KARLA (ESEJ), Novi Sad, izdanje iz 2025.

Ovaj esej obrađuje dosad neistražene teme u vezi sa rušenjem rimokatoličke crkve Sv. Karla (Boromejskog) u Novoj Gajdobri (1945/46), a što je bila velika greška nekolicine rukovodećih ljudi iz sela, koji su tako odlučili. Autor ovog esejističkog dela dr Milivoje Došenović, književnik - želeo je iz humanih i moralnih razloga - da kroz svoj esej spomene nemile događaje koji su se dogodili u južnobačkom selu Nova Gajdobra, kada su porušeni i nadgrobni spomenici preminulih predaka podunavskih Švaba. Na porušenim spomenicima su oštećena i teže vidljiva gotička slova - zbog delovanja gleđi i zuba vremena...

Ulazak u Novu Gajdobru (snimak: dr Milivoje Došenović, 2006)

Da biste čitali o ovoj temi - kliknite levim tasterom miša na velike korice

Da biste čitali o ovoj temi - kliknite levim tasterom miša na velike korice

Pismo kancelara Subotičke biskupije, prečasnog Jože Gašpara, koje je zajedno sa retkom arhivskom slikom nekadašnje rimokatoličke crkve Svetog Karla Boromejskog (srušenoj u Novoj Gajdobri 1945/1946) - putem mejla poslao književniku dr Milivoju Došenoviću iz Novog Sada, za prilog njegovom delu: "Pajvani za Svetog Karla" (esej). Dr Milivoje Došenović se srdačno zahvalio prečasnom kancelaru Subotičke biskupije - za ustupljenu i dragocenu fotografiju (Novi Sad, 25. novembra 2025).

Retka arhivska slika - izgradnja rimokatoličke crkve Svetog Karla (Boromejskog) u Novoj Gajdobri (1913)

Ljubaznošću Subotičke biskupije i preč. kancelara Jože Gašpara (Jozsa Gaspar), ova slika je lično ustupljena dr Milivoju Došenoviću, književniku - za  njegovo esejističko delo: "Pajvani za Svetog Karla", 25. novembra 2025. Na arhivskoj fotografiji je prikazanana završna faza u izgradnji katoličke crkve Svetog Karla u Vekerlefalvi (Novoj Gajdobri, 1913). Po bočnim stranama crkve, pa sve do zvonika - mogu se uočiti skele i drvene potpore za šalovanje. U završnoj fazi izgradnje ove crkve prisustvovao je tada i jedan deo nemačkih meštana iz sela. Ova slika je iz Zbirke rimokatoličkih crkava: Vekerlefalva (Nova Gajdobra), iz Zaplenskog muzeja, razglednice u Serenču - mađarska naselja na domaćim razglednicama izdatim pre 1945. godine. Podaci o publikaciji: izdavač Janoš Kernaši fotograf, Ujvidek, 816. sz. 

Neki vredni ljudi (hrišćanske katoličke vere) živeli su u jednom selu. Ti ljudi su prisilno (16. oktobra 1944) morali napustiti svoje kuće, srušena im je crkva u kojoj su se molili Bogu, a groblje njihovih predaka je porušeno. Najmanje što se može učiniti je - da se svi posmrtni ostaci dostojanstveno pohrane na jednom mestu, i u centralnom delu na ovom švapskom groblju podigne jedinstven spomenik sa svim imenima preminulih, koji počivaju na ovoj grobnoj parceli. Podatke na porušenim spomenicima, koji su ispisani nemačkom goticom - oštetio je zub vremena...

Nakon prisilne internacije Švaba iz Nove Gajdobre (u jesen 1944. godine), a tokom dolaska kolonista (1945/46), ovo nemačko groblje je bilo zatečeno u urednom stanju. Vremenom, bujalo je kiselo grobno drveće ruja i tujevine, koje je zaklanjalo nadgrobne spomenike. Do 1963. godine, bilo je minimalnog vandalizma na ovom katoličkom groblju, da bi nakon 1963. godine to bilo znatnije izraženo. Sva posmrtna obeležja su intenzivno skvrnavljena. Nedavnim uklanjanjem grobnog drveća - pokazali su se svi rezultati besprizornog vandalizma...

(Svi snimci: dr Milivoje Došenović, u Novoj Gajdobri, 1. februara 2025)

PRVA PRIVATNA IZDAVAČKA KUĆA U VOJVODINI

Publishing house Domla-PUBLISHING was founded on May 12, 1989 in Novi Sad, as one of the first private publishing houses in the former Yugoslavia, and was officially established as the first in the teritory of AP Vojvodina - Serbia. Their activity is purely publishing and bookstores: publishing of books, brochures, musical books and other publications...